خانه /
: تعریف متره به زبان ساده

: تعریف متره به زبان ساده

تاریخ: ۱۳۹۹/۱۰/۱۷

موضوع:

عنوان مقاله : تعریف متره به زبان ساده

 

تنظیم از: مهندس فرهنگ اشافی

اگر بخواهیم " متره " را به زبانِ ساده تعریف کنیم، " متره " دقیقاً چیست؟

تعریف متره

متره ، محاسبه و اندازه گیری مقدار مصالح مورد نیاز در یک پروژه برای دو حالت زیر  است:

یک ) برای یک پروژه در حال اجرا .

دو ) برای یک پروژه اجرا شده .

حالت اول برای زمانی است که قبل از اجرا  ، مقدار مصالح مورد نیاز برای یک فعالیت ،  محاسبه ، سپس اقدام به خرید مصالح می شود . در حالت دوم بر اساس نگاه تجربی کارگاهی  ، مصالح لازم به کار رفته و بعد از اجرای آنها ، به منظور تهیه صورت وضعیت مالی با کارفرما ( یا هر دلیل دیگری) مقدار دقیق مصالح به دست می آید .

 

مقدار مصالح مورد نیاز بر اساس چه واحدی متره می شوند ؟

 

 

 

 

 

 

 

واحدی که بر اساس آن باید مقدار مصالح را اندازه گیری نمود ، بر اساس قرارداد تعیین می شود . به عنوان مثال در یک قرارداد فهرست بهایی  ، تیر آهن های مورد استفاده بایستی بر اساس واحد " کیلوگرم" متره شوند در حالی که در یک قرارداد تنظیمی بین مالک و سازنده بر اساس واحد " شاخه " و یا در قراردادی دیگر با واحدی دیگر.

 

واحدی که بر اساس آن باید مقدار مصالح را بدست آورد بسیار حائز اهمیت است ...

 

 

 

 

 

 

در واقع قبل از اقدام به انجام هر متره،  بایستی به "واحد" آن دقت لازم صورت پذیرد تا بر اساس آن واحد پیش برویم .

گاهی اوقات پیش می آید که نسبت به واحد یک فعالیت،  به نظر خود اطمینان کامل وجود دارد. اما بعد از متره ،  متوجه می شویم که بر اساس قرارداد بایستی بر اساس واحد دیگری  باید پیش می رفت.

پس نکته مهم این است که حتی اگر به نظر خود اطمینان کامل وجود دارد  به منظور جلوگیری از دوباره کاری ، یک بار واحد قرارداد مد نظر قرار گیرد.

واحد قرارداد با توجه به اینکه متره بسته پیش بُرده شود  یا متره باز  ، با هم تفاوت دارند اما ابتدا تفاوت متره بسته و متره باز شرح داده می شود .

انواع متره

متره بسته

اگر مهم ترین خصلت قرارداد ، این باشد که دارای " بهای واحد مشخص " است  و بایستی  تنها بر اساس آن واحد آن فعالیت را متره نمود ، روش متره " متره بسته" خواهد بود .

قراردادهای فهرست بهایی که در آن قراردادها بهای واحد بر اساس فهرست بها و با بهای واحد مشخص و معلوم سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور صورت می پذیرد از مهم ترین قراردادهای با متره بسته هستند .

بهای واحد مشخص و معلوم فهرست بها که در سه ماهه چهارم سال قبل تهیه شده است ( به عنوان مثال فهرست بها سال 1398 در زمستان 1397 تهیه شده است ) فهرست عوامل موثر ( آیتم های چهارگانه هر فعالیت ) را در دل خود دارد :

در واقع هر فعالیت در فهرست بها که برای آنها تعیین بهای واحد می شود عوامل چهارگانه فوق در قیمت آنها لحاظ شده است و به نحوی هر چهار آیتم یا یکی از آنها ، حتما در تعیین بهای واحد مشاهده می شود.

به عنوان مثال ردیف بتن در فصل هشتم فهرست بها ابنیه که بر اساس واحد متر مکعب برای آن بهای واحد لحاظ گردیده است شامل تمام فعالیت های زیر می شود  :

الف ) مصالح بتن ( شن ، ماسه ، سیمان و آب )

ب ) دستمزد ( هزینه نیروی انسانی ) ساخت بتن

ج ) ماشین آلات و ابزار ساخت بتن

د ) حمل مصالح بتن تا کارگاه

متره باز

در روش متره باز و در حالتی که تقید نسبت به قراردادی با بهای واحد مشخص وجود ندارد ، بایستی در مقام آن تیم در سازمان مدیریت برای آیتم های چهارگانه آن فعالیت تعیین بهای واحد کرد . بر عکس متره بسته که الزام نسبت به واحد مطرح شده در قرارداد وجود داشت ، در روش متره باز الزام نسبت به واحد خاصی برای محاسبه مقادیر وجود ندارد .

تعیین واحد مورد نظر برای متره باز ، بایستی بر اساس یک نگاه تجربی کارگاهی و با بهینه ترین واحد انتخاب شود . واضح است که انتخاب واحدهای مختلف برای یک فعالیت بایستی عدد نهایی حاصل شده برای بهای واحد به هم بسیار نزدیک باشد .

عموما برای تهیه جدول تجریه بها در متره باز به جدول ارائه شده سازمان مدیریت برای تمام فعالیت ها اعتماد می شود و تنها ستون " بهای واحد " آن فعالیت بر اساس قیمت های روز منطقه تکمیل و جدول نهایی می گردد .

در جدول تجزیه بها  عدد اشاره شده در پایین سمت راست صفحه  ، بهای واحد فهرست بهایی آن فعالیت و عدد اشاره شده در پایین سمت چپ صفحه ، بهای واحد بر اساس قیمت های روز است .

 

مقدارهای اشاره شده در جدول تجزیه بها چگونه محاسبه شده اند ؟

 

 

 

 

 

 

مقدارهای اشاره شده در جدول تجزیه بها اعدادی تا 5 رقم اعشار که با یک بررسی تجربی کارگاهی و میانگین برای سراسر کشور تهیه شده است . به عنوان مثال عدد 21876/0 مربوط به مقدار نفر ساعت استاد کار کارهای بتنی به این شکل قابل تعریف است که برای انجام یک متر مکعب بتن ریزی نیاز به 21876/0 از یک ساعت ( حدود 15 دقیقه) از خدمات استاد کار کارهای بتنی مورد نیاز است . در واقع برای اجرای حدود پنج متر مکعب بتن ریزی نیاز به یک نفر ساعت استاد کار کارهای بتنی نیاز است .

 

 

ادامه دارد ...