خانه /
نقدی در مورد شهر پایدار

نقدی در مورد شهر پایدار

تاریخ: ۱۳۹۹/۱۱/۰۴

موضوع:

 

نقدی در مورد شهر پایدار

 

 

ترجمه و تنظیم از

دکتر ایرج شهروز تهرانی

بتاریخ  21/9/1388

 

ارنست راجرز یکی از معماران معروف در مصاحبه اش در شهر فلورانس ایتالیا در باره توسعه شهر های جدید میگوید :

شهرها از دو قسمت غیر قابل تفکیک تشکیل میشوند که یک قسمت اجتماعی – اقتصادی و دیگری معماری و طرح آن است .

بایستی علاوه بر این که از مردم از مسئولین سیاست شهری پرسید که با یکدیگر و با تشریک مسائی راه حل هائی برای مسائل شهری پیدا کنند .

چون همانطور که پولها صرف جنگها میشود میتواند برای بهبود شهرها و اینده آنها مصرف گردد.

او میگوید : معماری میتواند بوسیله طرح های جدید صحنه شهرسازی را متغیر سازد و با ساختارهای نو که میادین و گوشه های شهر را زیبا میسازند میتوان محیط را برای زندگی شهر نشینان زیبا و متنوع ساخت .

و در این راستا میتوان طرح های جامع را در جهت پیشبرد این اهداف بطریقی پیشبینی نمود که بهمان ترتیب که فضاهای شهری توسعه مییابند و بطرف فضاهای بیرون شهری حرکت میکنند شبکه های حمل و نقل عمومی را میتوان بزیر زمین و بروی ریل برد . و بدین ترتیب  بالاخره تغییرات و توسعه های شهر میتواند در این راستا شهر های جدیدی که با طبیعت محیطی همگن است بوجود آید و در نتیجه کیفیت زندگی انسانهای ساکن در این شهر های جدید بهبود یافته و متنوع شوند .

 

نقدی در مورد شهر پایدار

 

شهر ها و سرزمین عناصر زنده و پیچیده ای هستند که میبایستی به آن بصورت (olistica) کامل و همه چیز را در رابطه با یکدیگر نگریست .

مدل های پیشرفت اجتمائی – اقتصادی  محلی که در سرزمینها نزج میگیرند وبر تشکیلات طبیعی (ecosystem) اثر مستقیم میگذارند و این مسئله میبایستی با توجه و داشتن توانائی کامل و مستقیم دانشهای مختلف مورد بررسی قرار گیرد .

در این جهت میبایستی سعی در تشخیص هدف و انتخاب صحیح متودولوزی برای دستیابی به آن بوده و این روند مدلل( متودولوزی) بایستی در راستای استفاده از وسیله های مشخص کاربردی های پایدار حرکت کند .

بدین ترتیب میتوان پیشنهاداتی عنوان نمود که طرح عملکردی زیست محیطی محلی و طرح های جامع شهری و استانی بطریقی صحیح بیکدیگر متصل ودر رابطه با یکدیگر قرارگیرند .

 

طرح تشکیلاتی پایدار و اداره سرزمین (territory)

طراحی جامع شهری که تغئیرات نحوه استفاده از زمین را معین و رگلاز مینماید بطور مستقیم تصمیماتی تاثیر کننده در پیشرفت مسائل اجتمائی – اقتصادی مطرح مینماید .

بدین معنی که در کدام محلی امکان ساخت وجود دارد و بچه صورتی سیستم های زیربنائی و سرویسهای مورد احتیاج جایگزین میگردد و در این رابطه ارزش زمین و بازده (راندمان ) ساختمانها و اصولا بطور کلی فعالیت های ساختمانی را تحت تاثیر قرار میدهد .

پس بدین ترتیب میتوان گفت که استراتزی صحیح در جهت حرکت بطرف پایداری بایستی متوجه شهرسازی و طرح های بین شهری پایدار باشد . و بدین منوال جهت حرکت در این راستا بایستی مراجع تصمیم گیرنده سیاست گذار سرزمین تجهیزات خاصی را در جهت این تغییر و تبدیل مورد استفاده صحیح قرار دهند .

اولین مسئله ای که در این روند مورد توجه قرار میگیرد مشخص کردن شاخص های حقوقی و نحوه تنظیم کردن آنست که فعالیت های مختلف شهری و محیطی را سازمان دهد .

مشخص است که پرنسیپ های اقتصادی – حقوقی – فرهنگی مختلفی وجود دارند که در طول زمان سازمان بافتی و دسترسی به چنین سیستم را امکان پذیر میسازد و مفهوم شاخص ها – اندکسها – استانداردها – هدفهای کیفی را توجیح منمایند . و بدین ترتیب بنظر میرسد که در این روند فعالیت هائی که باعث این تحول شهرنشینی و عمل کردی روابط بین شهری میگردد معانی اقتصادی و اجتمائی داشته و از بروز اشکالات و صدمات بدون برگشت اجتمائی با توجه به مبانی حقوقی مشخص جلو گیری و برخورد صحیح با محیط زیست را امکان پذیر میسازد .

بازیابی کیفی صحیح محیط زیست شهرها و سرزمین بایستی بوسیله تحولی صحیح زیست محیطی بطریقی انجام گیرد که کیفیت بهترین محیطی و اجتمائی را شامل گردد و از ازدیاد صدمات و تغییرات غیر قابل زندگی قرن جدید جلوگیری و با جایگزین هرچه بهتر و صحیحتر فضاهای مسکونی و تولیدی و سرویسهای شهری بتواند از اشباع زیاده از حد محیط و استفاده از تکنولوزی سنگین و ناموزون که در رابطه با محیط طبیعی قرار نگرفته و فقط باعث پر شدن فضا شده است جلوگیری نموده و هرچه بیشتر فضای زیست محیطی  در رابطه با طبیعت موجود نگهداری و حفظ گردد.

اصول و راه حل های کلی

 

  • تدوین قوانین جدید در مقیاس استان که روابط صحیحی مابین ضوابط شهرسازی و بین شهری و امکانات محیط زیست طبیعی را شامل باشد – این بدین معنی است که طرح جامع ساختاری و طرح های تفضیلی اجرائی در رابطه با یکدیگر مطالعه گردند و طرح های جامع ساختاری شامل کلیه عناصر استراتزی در جهت تقلیل تغییرات طبیعت محیط و در نظر گرفتن هدفهای اقتصادی – اجتمائی پایدار باشد .
  • تعلیم دستگاهای اجرائی شهری در جهت شناخت صحیح هدفهای طرح های جامع و رابطه صحیح آن با احتیاجات مردمی بطریقی که این ارگانها بتوانند با تدوین ظوابطی ساکنین شهرها را با امکانات طبیعی محیط خود اشنا ساخته و در حد امکان از انهدام و تغییرات ناموزون عناصر زیست محیطی طبیعی جلو گیری نمایند .
  • شناخت کامل مسائل شهری و روابط آن با مراکز نزدیک و سعی در پیش بینی فضاهائی با کاربردی مسکونی بطریقی که در حد امکان محلی های خود یار و روابط آنها با دیگری روشن و قابل کنترل بوده و سرویسهای شهری از جزء به کل در مقیاسی مطرح شود که روابط بین شهری و سرویسهای استانی نیز ادامه ای از این مقیاسها در رابطه با نحوه سرویس دهی خود باشد . تراکم های مسکونی در مقیاس محله و روابط آنها بطریقی مطرح گردند که در راستای مستقیم با وضعیت طبیعی زمین و محیط آن بوده بطرزی که ضوابط تدوین شده امکان تغییرات طرح های تفضیلی که در رابطه با محیط خود مطرح شده را تغییر ندهد .
  • هنگام تدوین طرح های جامع یا هادی حتی المکان با شرکت و تبادل نظر ساکنین و جمع آوری نظریات و اطلاعات جهت انتخاب روندی که الگوی زندگی اقتصادی – اجتماعی دقیقا در رابطه با امکانات طبیعی و محیط زیست قرار گیرد و تا حد امکان الگوها ارگانیک و در رابطه با فرهنگ و خواسته های صحیح شهروندان تدوین گردد.
  • طرح های جامع شامل طرح های سلامتی بهداشتی – ایمنی – سرویسهای شهری سهل – شهرسازانه مردمی – طرح های شهری جهت آسایش کودکان و برای کودکان باشد . بدین معنی که این تجربه پایدار کردن همگانی بوده و در هیچ زمانی این رابطه تنگاتنگ فراموش نگردد.
  • طرح های تفضیلی و اجرائی میبایستی هر چند یکبار مورد بررسی و باز بینی قرار گرفته و بازده روند اجرای ان بررسی کامل و دقیق گردد و در مقطع زمانهای  متفاوت و معین برای مسائلی که در پیاده کردن طرح مطرح میگرددراه حلهائی صحیح تر و کامل تر ی پیشنهاد گردد.

 

مسائل دیگری که بایستی بصورت جزءتر در طراحی های شهری مورد توجه قرار گیرند که در این بررسی مفهوم روندی پایدار پیگیری گردد عبارتند از :

 

  • تشخیص حدود تحمیل بارهائی که بوسیله ساختارها به محیط وارد میگردد(شناخت نحوه های تیپولوزی ساختمانی ) بطریقی که امکانات طبیعی محیط بتواند این بارها را تحمل نماید و این باعث دگرگونی بالانس طبیعت محیط نگردد. و این تعادل زمانی حفظ خواهد شد که توانائی طبیعی محیط کاملا مورد شناخت قرارگیرد . و بدین ترتیب میتوان گفت که که شناخت توسعه کیفی و کمی کیفیت اجتمائی مطلبی است که بایستی با امکانات محیط کاملا مورد بررسی قرار گرنته و پیشنهادات سازندهای در این جهت مطرح گردد.
  • ارزیابی برخورد فضاهای ساختاری با محیط خود و تصمیم در نحوه تمرکز و جایگزینی سرویسهای عمومی شهری (ورودی های مترو- بازارهای روز – مراکز خرید عمومی – ایستگاهای وسائل نقلیه عمومی – پارکینگهای عمومی – تمرکز اداره های خدماتی – سیستم میدانهای شهری و غیره .
  • ارزیابی پایدار بترتیبی قبلا ذکرشد بدین ترتیب که ارگانهای مسئول شهری و استانی میبایستی روند و پیشرفت و توسعه طرح های هادی یا تفضیلی را مورد ازمایش و تست قرارداده و در مقاطع زمانی معین نتایج زندگی پایدار را بصورت (feed back  ) کنترل نمایند . بطور مثال سیستم های بهداشتی اجتمائی که در روندی پایدار دنبال میگردد مسئله ایست که میتوان دقیقا در مقاطع زمانی مختلف آنرا با برخورد وضعیت طبیعی محیط مورد بررسی قرار داد و روند آنرا با عناصر محیطی مطابقت و شاخص های عملی انرا بهبود بخشید .

 و بالاخره میتوان گفت که شاخصهای معین پایداری محیط شهری و بیرون شهری را میتوان خلاصه نمود :  

 

  • حفظ و بهبود نیروهای طبیعی
  • تقلیل در تغییر یافتن مواد اولیه طبیعی و حفظ خواص طبیعی آنها در تولیدات و سیکل های تولیدی .
  • کاهش استفاده از زمین و مواد اولیه طبیعی استخراجی غیر قابل تجدید .
  • باز یابی و آزادکردن زمین – انرزی و مواد باقیمانده از روندهای مصرفی کنونی .
  • کاهش برخوردهای خطرناک و خطرات ناشی از آن (ایمنی – بهداشت عمومی ).
  • همگانی و دنیائی کردن استفاده از دادههای طبیعی و محیطی (شهری یا منطقه ای ).

 

وباختصار :

 

  • نگاهداری و حفظ پایدار چرخش سیکل آب در محیط های شهری .
  • صرفه جوئی نیرو و استفاده از تولیدات نیروهای طبیعی .
  • بهبود امکانات طبیعی منطقه ای (ازدیاد فضاهای سبز عمومی و خصوصی ).
  • سعی در کاهش آلودگی هوا (تبدیل استفاده از چرخهای لاستیکی به ریلهای آهنی و ازدیاد استفاده از وسائل عمومی حمل و نقل) و استفاده از باندهای متحرک یا پله های برقی .

 

مطالبی که در بالا مطرح گردید با تجدید نظر در مفهوم و روندها و متدهای نگه داری و مسئولیت های شهری و بطور خاص توجه به مفهوم ایده های پایدار در کلیه زمینه ها و کنترل صحیح طرح های جامع و اجرای طرح های تفضیلی و ایجاد روابط صحیح با مردم و شهرنشینان میتوان انتظار داشت .

 

 

 

منابع : پروزه            Vanni Balgarelli

گروه مطالعاتی شهر  Ferrara 21 may 2004